Shakespeare · Świat Dysku

Shakespeare

– Rychłoż się zejdziem znów?
(…)
– Myślę, że dam radę w przyszły wtorek.

Trzy wiedźmy

Temat nawiązań szekspirowskich w literaturze trafił się mojemu bratu dwa lata temu na maturze. Bardzo wdzięczny motyw, głównie dlatego, że można długo o tym mówić. Pierwszy przyszedł mi na myśl wiersz Norwida W Weronie, motto Romantyczności Mickiewicza, sparafrazowane słowa Poety z Wesela: “Słowa, słowa, słowa…”.  O dziwo, brat wylosował karteczkę z powyższym cytatem i pytaniem, do kogo nawiązuje autor.

Trzy wiedźmy są swoistą parodią dzieł Williama Shakespeare’a. Najbardziej oczywiste są nawiązania do Makbeta, ale wykorzystuje też elementy Hamleta (np. duch zabitego króla, czy przedstawienie teatralne ujawniające prawdę). Zdaje się, że sam dramaturg ma swojego odpowiednika na Dysku: Hwel jest krasnoludem i dramatopisarzem – tytuły jego dzieł bardzo przypominają tytuł znanych sztuk, np. Poskromienie eflicy. Hwel nie jest jedynym “Shakespeare’em” w cyklu. William Shakespeare osobiście pojawia się w Nauce Świata Dysku II, gdzie magowie próbują go namówić do napisania Snu nocy letniej.

Z Jak wam się podoba? pochodzi również słynny cytat o świecie, który jest teatrem, a który został sparafrazowany przez Hwela: “Cały Dysk Teatrem jest jedynie, (…) A mężczyźni wszyscy i kobiety to zaledwie aktorzy”.

Jednak wszelkie odwołania najlepiej widać w oryginalne. W wersji anglojęzycznej Makbeta trzy wiedźmy nazywane są czasem “weird sisters” i taki też jest tytuł oryginału – Wyrd Sisters (ta nieznaczna zmiana to nie literówka – to prawdopodobnie stara postać słowa “weird”). Albo tytuł sztuki dyskowej: Jak sobie chcecie. W oryginale jest: Please Yourself. Please Yourself może odwoływać się zarówno do Jak wam się podoba? (As You Like It?), jak i do podtytułu Wieczoru Trzech Króli, którego nigdy w polskich wersjach nie widziałam – Or What You Will. Jeszcze? Babcia Weatherwax wypowiada dosłowny cytat z Króla Leara: “Every inch a king”.

Innym przejawem “szekspirowatości” jest zbudowanie teatru “The Disk Theatre”, tak jak w Londynie istniał “The Globe Theatre”; ślub Magrat i Verence’a odbywa się w noc przesilenia letniego – tak jak ślub Hipolity i Tezeusza… i wiele więcej. Zainteresowanych odsyłam tutaj.