Cyfra osiem · Świat Dysku

Cyfra między siedem a dziewięć

Oto stoję na otwartym terenie, bez żadnej magicznej ochrony, i zamierzam głośno wymówić liczbę, która jest po siódemce. Oto ona: osiem! Widzicie? Nic się nie stało. Osiem! Osiemnaście! Dwie grube damy w bardzo obcisłych gorsetach, osiemdziesiąt osiem! Och, niech ktoś wyciągnie Rincewinda spod stołu, co?

∼ Nauka świata Dysku II

Cyfra osiem przykuwa uwagę już od samego początku cyklu. Można wyróżnić jej pozytywne i negatywne właściwości… oraz takie, które po prostu są.

Na samym początku “Koloru Magii” autor przytacza nam w skrócie całą kosmologię Świata Dysku: po pierwsze istnieje osiem pór roku – dwie wiosny, dwa lata, dwie jesienie i dwie zimy. Jest też osiem dni tygodnia. Tęcza ma osiem kolorów – po naturalnych siedmiu następuje ostatni, który jest kolorem magii, ponieważ mogą go zobaczyć tylko ludzie obdarzeni talentem magicznym, antropomorficzne personifikacje (np. Śmierć), bogowie, koty, a także ci o psychicznych skłonnościach. Oktaryna (to nazwa tego koloru) to niezbyt ciekawe połączenie żółci, zieleni i fioletu.

Ponadto ósemka jest potężnie magiczna i bywa niebezpieczna. Magowie starają się jej nie wymawiać, jeśli nie jest to konieczne. Młodych adeptów magii straszy się, że jeśli będą ją nieumyślnie wypowiadać, to skończą pożarci przez Bel-Shamharotha – Nadawcę Ośmiu, Pożeracza Dusz (który nie jest zły, jest dużo gorszy). Na Uniwersytecie nie ma nawet gabinetu nr 8 (więc pokój Rincewidna miał numer 7a), w piłkarskiej drużynie NU również nie ma zawodnika nr 8.

Znalezione obrazy dla zapytania bel shamharoth
W świątyni Bel-Shamharotha

Dla ósmego syna ósmego syna istnieje tylko jedna profesja – kariera maga. Taki mag może osiągnąć maksymalnie ósmy stopień wiedzy magicznej, a magowie ósmego stopnia są już naprawdę potężnymi czarownikami. Tu wyjaśnia się, dlaczego żyją w celibacie – otóż każde dziecko będzie posiadało ogromną magiczną moc, a gdy na dodatek jest to ósmy syn ósmego syna ósmego syna – powstaje czarodziciel, mag do kwadratu, co nie jest dobre, gdyż magowie mają wrodzoną tendencję do usuwania konkurencji. Zbyt wielu czarodzicieli zniszczyłoby świat.

Pora na pozytywne aspekty cyfry osiem. Właściwie, to znalazłam tylko jeden – oktogram, czyli ośmioramienna gwiazda, jest ochronnym symbolem, który stosuje się przy trudniejszych zaklęciach, np. przy AshkEnte – rytuale wzywającym Śmierć (do odprawienia którego jest potrzebna oczywista liczba osób). Nie może on wtedy wyjść poza narysowany na podłodze symbol (a przynajmniej nie powinien, chociażby z grzeczności; patrz: “Eryk”).

Co tak naprawdę symbolizuje ósemka? Jeśli się ją obróci o 90° to daje nam symbol nieskończoności i nie bez powodu. Osiem dni po wjechaniu do Jerozolimy Chrystus zmartwychwstał, przynosząc ludzkości życie wieczne. Mało tego – w gematrii (taka numerologia, tylko połączona z alfabetem hebrajskim) liczba 888 odpowiada imieniu Jezus. Jednak z symboliki biblijnej niewiele da się przenieść na pratchettowski świat. Albo ją zupełnie odwrócił, albo trzeba iść innym tropem. Ośmioramienną gwiazdę jako symbol chaosu wprowadził do literatury Michael Moorcock (pisarz fantasy i science fiction) i to bardziej nadawałoby się na inspirację na Pożeracza Dusz. Zresztą Pratchett sam przyznaje, że dwie pierwsze części Świata Dysku są parodią dzieł fantasy.

Z kolei Chińczycy uważają ósemkę za liczbę szczęśliwą i przynoszącą dobrobyt. Zdaje się, że Terry dość swobodnie potraktował symbolikę ósemki, bo przecież mieszkańcy Dysku nie mogą jej uważać za całkiem złą. Wtedy nie korzystaliby z ośmiodniowego tygodnia; posiadanie maga w rodzinie z pewnością jest powodem do dumy, a widzenie oktaryny, koloru wyobraźni, nie przynosi pecha.

Advertisements